Akademik alanda dünyanın en prestijli kuruluşlarından biri olan OR Society tarafından yılın en önemli araştırmalarına verilen ödülün sahibi, bu kez Türk akademisyenler oldu. Tarihte ilk kez Türkiye’ye ödülü getiren araştırmanın konusu ise karbon salımı.
İngiltere merkezli, 70 yıldır yayın hayatında olan Journal of the OR Society dergisi tarafından alanındaki en iyi çalışmalara verilen ödülün sahibi, Türk araştırma grubu oldu. Bahçeşehir Üniversitesi’nin yürütücülüğünü yaptığı TÜBİTAK destekli ‘Karbon Kısıtlı Ortamda Elektrik Üreten Bir Firma İçin Riskten Kaçınan Yatırım Stratejileri’ isimli araştırma, yılın en iyi makalesi seçilerek ödüle layık görüldü. Türkiye’ye akademik alanda başarıyı getiren ödülün sahipleri ise Prof. Dr. Semra Ağralı ile Bahçeşehir Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Öğretim Üyelerinden Dr. Ethem Çanakoğlu ve Dr. Esra Adıyeke oldu. Araştırmada, küresel ısınmaya karşı alınabilecek önlemlerden biri olan karbon piyasasına dair araştırmalar ve değerlendirmeler yer aldı.

“Karbon salımı için alternatifler sunmak ödülü getirdi”
Çalışmada küresel ısınma merkezli araştırmalar yaptıklarını belirten Dr. Ethem Çanakoğlu, karbon piyasasında yatırım yapmakta olan bir elektrik firmasının alacağı kararların sonuçlarını değerlendirdiklerini söyledi. Çanakoğlu, “Bu çalışmada amacımız, karbon salınımını azaltma yöntemlerini sunmak. Çalışmada Türkiye elektrik piyasası verileri kullanılarak karbon kısıtlamaları getirilmesi durumunda yeni yatırım yapacak firmaların temiz enerji alternatiflerine yönelimlerinin ne boyutta olacağını araştırdık. Sonuç olarak karbon kısıtlama uygulamalarının ve firmaların risk algısının yenilenebilir enerjiye yatırım kararlarında etkili olduğu ve sıkı karbon politikaları ile firmaların risklerini artırmadan yenilenebilir enerjiye geçiş alternatiflerinin mümkün olduğunu gösterdik. Küresel ısınmanın geleceğin en önemli sorunu olacağı göz önüne alınacak olursa, akademinin bu sorunun olası etkileri ve çözümleri üzerine pratik yaklaşımlara da araştırmalarında yer vermesine gerek duyulmaktadır. Bu çalışmaya verilen ödül de özellikle böyle önemli bir soruna yöneylem yaklaşımları ile çözüm arandığı için verildi” dedi.

“Ödülü online olarak aldık”
Verilen ödülün önemi hakkında konuşan Dr. Ethem Çanakoğlu şunları söyledi; “Bazen bir çalışma yıllarca sürebilmektedir. Çalışmanın sonuçlarının yüksek prestijli dergilerde yayınlanması ve akademik dünya tarafından takdir görmesi başlı başına mutluluk verici olsa da sonunda böyle bir ödül ile çalışmanın değer bulması ayrıca tarifsiz bir kıvanç kaynağı. Ödülün Sir Charles Goodeve adını taşıyor olması gurur verici. Alanın kurucularının izinde gidiyor olmak ve köklerini onların attığı yöntemleri günümüz problemlerinin çözümleri için uygulamak ve sonucunda da onların adına verilmiş bir madalya ile ödüllendirilmiş olmaktan çok mutluyum. Karbon salınımı ile ilgili bir çalışmanın sonucunda bu ödülü kazanmış olmak, küresel ısınmanın günümüzün en önemli sorunu olduğu bir dünyada çok anlamlıdır. Bu ödül normalde her yıl düzenlenen OR konferansında anons edilirken, bu sene ise online olarak duyurulmak zorunda kalındı. Ödülü aldığımız yıl konferansta bulunamamak da pandeminin getirdiği bir diğer şanssızlık oldu.”

“Karbon emisyonunun sınırlandırılması beklenmekte”
Ödülün bir diğer sahibi olan BAU Endüstri Mühendisliği Bölümü Dr. Esra Adıyeke ise, “Biz bu araştırmada küresel bir sorun olan iklim değişikliğine yol açan sebepler arasında önemli paya sahip olduğu bilinen karbon salınımını azaltmaya yönelik üretim ve yatırım planlaması modelleri geliştirdik. Ele aldığımız problemde elektrik üretimi faaliyetleri sonucu açığa çıkan karbon gazını azaltacak teknoloji, yakıt ve üretim kapasitesi seçimlerini muhtelif fiyat belirsizlikleri altında modelledik. Bu belirsizlikler arasında yalnızca ürün ve yakıt fiyatlarını değil, aynı zamanda karbon fiyatlarını da göz önünde bulundurduk. Model böylelikle ilgili taraflara çeşitli piyasa risklerine karşı dayanıklı faaliyet planları oluşturmada yardımcı olabilecek bir karar desteği verebilmekte. Şuan Türkiye’de sosyal sorumluluk esasına dayalı bir Gönüllü Karbon Piyasası işler halde ve önümüzdeki yıllarda ülkemizin emisyon ticareti piyasalarına dahil olması yönünde hazırlıklar yapılmakta. Bu da gelecek yıllarda yasal zorunluluk olarak karbon emisyonunun sınırlandırılması anlamına geliyor. Dolayısıyla modellerin karbon kısıtlı çerçevede geliştirilmiş olması paydaşlara gelecek yıllardaki süreçlerle ilgili şimdiden bilgi sağlaması açısından önem arz etmektedir.” şeklinde konuştu.