Son yıllarda terör örgütlü şiddet olaylarında yaşanan ölümlerdeki azalış 2019’da da sürerken, yıl boyunca yaşamını yitiren toplam kişi sayısının Suriye’de iç savaşın başladığı 2011 yılından bu yana en düşük seviyeye geriledi. Araştırmacılar IŞİD’in Ortadoğu’da aldığı darbelerin ölümlerin azalmasında etkili olduğuna değinirken terör örgütlerinin Afrika’ya yöneldiğinin altı çizildi.

Dünya genelindeki silahlı çatışmalara dair verileri bir araya getiren, İsveç Uppsala Üniversitesi bünyesindeki Uppsala Çatışma Verileri Programı (UCDP), her sene yayınladığı veritabanını güncelleyerek 2019 yılına dair detaylı bir rapor yayımladı. Çatışma alanlarından elde edilen istatistikleri içeren çalışmada, 2019’da örgütlü şiddet olaylarında toplam 75 bin 600 ölüm kaydedildiği belirtildi. Raporda; IŞİD’in son yıllarda Ortadoğu’da aldığı darbelere bağlı olarak çatışma kaynaklı ölümlerin, Suriye’de iç savaşın başladığı 2011 yılından bu yana en düşük seviyeye gerilediği ifade edildi. Ancak araştırmacılar bu sırada IŞID ve El Kaide bağlantılı terör örgütlerinin Afrika’ya yöneldiğine dikkat çekti.

Çatışmalardan en fazla etkilenen 5 ülke
UCDP tarafından 2019’da çatışma taraflarından en az birinin bir devletin hükümeti olduğu devlet merkezli 54 aktif çatışma raporlanırken, hazırlanan çalışmada bu çatışmaların 25’inin Afrika ülkelerini, 15’inin Asya ve 10’unun ise Ortadoğu ülkelerini ilgilendirdiği belirtildi. UCDP verilerine göre; 2019’da ülkeler bazında örgütlü şiddet sonucu yaşamını yitiren kişi sayılarına bakıldığında, çatışmalardan en fazla etkilenen beş ülke ise sırasıyla Afganistan, Meksika, Suriye, Nijerya ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti oldu.

Örgütler Ortadoğu’dan sonra Afrika’ya yöneldi
UCDP yöneticilerinden Therese Pettersson da yaptığı değerlendirmede IŞİD’in güç kaybının örgütlü şiddet olaylarındaki ölümleri azalttığına dikkat çekerek, "Suriye’deki şiddetin azalmasına karşın Afrika’da bir artış gözlemliyoruz. IŞİD ve diğer ulusötesi terör örgütleri Afrika’ya yönelirken, aynı zamanda şiddeti de o bölgeye taşıyor." dedi.
IŞİD’e ek olarak El Kaide bağlantılı grupların da Afrika’da saldırılarını yoğunlaştırdığını ifade eden Pettersson, "Burkina Faso ve Mali gibi ülkelerde sivilleri hedef alan şiddetin giderek arttığını görüyoruz." ifadelerini kullandı.

Dünya genelinde yaşanan çatışmalara dair yaklaşık 40 yıllık bir veri toplama geçmişine sahip olan UCDP verilerine bakıldığında IŞİD ve El Kaide gibi ulusötesi terör grupların, son 10 yılda örgütlü şiddet olaylarına dair trendleri şekillendirmede ciddi bir etkisi olduğu görüldü.
UCDP direktörü Magnus Öberg ise konuyla ilgili olarak, "Tarihsel bir perspektiften bakıldığında bu grupları farklı kılan şey şiddet uygulama kapasiteleri değil ulusötesi mevcudiyetleri." dedi ve bu grupların Dünyanın çeşitli yerlerinden takipçilere sahip olduğunun ve bu takipçilerini kendi örgütlerine üye olarak çekebildiklerinin altını çizdi.

Çatışma kaynaklı ölümlerin yüzde 40’ı Afganistan’da yaşandı
Raporda, 2019 yılında hem IŞID hem de El Kaide’nin faaliyet gösterdiği Afganistan’da, 1989’dan bu yana ülkedeki en kanlı yılın yaşandığına dikkat çekildi. 2013’ten bu yana örgütlü şiddet olayları neticesinde yaşanan ölümlerin sert bir biçimde tırmanışa geçtiği Afganistan, UCDP verilerine göre geçen yıl Dünya genelindeki çatışmalar nedeniyle yaşanan tüm ölümlerin yüzde 40’ına sahne oldu.