Bursa Teknik Üniversitesi’nde (BTÜ) görevli bilim insanı Doç. Dr. Eyübhan Avcı ve ekibi, depremde zeminde sıvılaşmayı önleyen bir malzeme geliştirdi. Avcı ve ekibi, geliştirdikleri bu yenilikçi ürünün patent hakkına sadece Türkiye’de değil, uluslararası alan da sahibi oldu.
BTÜ Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Eyübhan Avcı, depremde binaların hasar almasına, yıkılmasına ve binaların yan yatmasına neden olan zemin sıvılaşmasının önlenmesine karşı yaklaşık 15 yıldan beri yürüttüğü çalışmaların sonuna ulaştı. Avcı, uzun süredir yürüttüğü araştırma ve geliştirme faaliyetleri çerçevesinde zemin sıvılaşmasını çözüme kavuşturacak bir ürün geliştirdi. TÜBİTAK tarafından de çeşitli projeler aracılığı ile desteklenen bor kökenli zemin iyileştirme malzemesi ile ilgili olarak inşaat sektörünün kullanımına sunulmadan önceki tüm laboratuvar testleri tamamlandı. Arazi uygulanasına ait denemeler fay hattının geçtiği Gemlik Kurşunlu Bölgesinde yapılacaktır. Gemlik’te yapılacak arazi çalışmasının ardından ürünün sahada uygulanmasına ilk olarak Deprem Bölgelerinden başlanması planlanmaktadır. Arazide yapılacak zemin iyileştirme uygulaması ile deprem nedeniyle oluşabilecek can ve mal kayıplarının önüne geçilebilecektir.
Geliştirilen bor kökenli zemin iyileştirilmesi için Türk Patent ve Marka Kurumundan (TÜRKPATENT) patent tescilini de gerçekleştirdi. BTÜ’lü bilim insanı Avcı, geliştirdiği bu önemli ürün için sadece Türkiye’de patent almakla kalmadı. Avcı, zemin direncini arttırarak muhtemel bir depremde pek çok hayatı kurtaracak olan bu yeni malzemenin uluslararası alanda da haklarını koruma altına alındı. BTÜ’nün modern laboratuvarlarında geliştirilen bor kökenli zemin iyileştirme malzemesi için uluslararası patent alma başarısına ulaştı.
Uluslararası patent tescili
Doç. Dr. Eyübhan Avcı’nın çalışmaları sonucunda elde edilen bor kökenli zemin iyileştirme malzemesi, BTÜ için de bir ilki ifade ediyor. BTÜ’lü bilim insanları tarafından geliştirilen pek çok alandaki ürünler ulusal alada patente konu olurken, Avcı’nın başarılı çalışmaları sonucu geliştirilen bor kökenli zemin enjeksiyon malzemesi ‘United States Patent and Trademark Office’ tarafından da tescillenerek üniversitemizin uluslararası alandaki ilk tescilli patenti oldu.
BTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Eyübhan Avcı, hem ulusal hem de uluslararası kuruluşlarca patent tescilleri gerçekleşen ürün hakkında açıklamada bulundu. Avcı açıklamasında ürünün Türkiye’nin doğal zenginliklerinden bir olan bor madeni kaynaklı olduğunu bildirdi. Bor mineralinin çeşitli metotlar ile işlenmesi sonucunda elde edilen zemin iyileştirici malzemenin ulusal ve uluslararası patent haklarının tescil edilmesinin çok önemli olduğunu kaydeden Avcı, Türkiye’nin doğal kaynaklarından biri olan bor madenin katma değerli bir ürün olarak değer kazanmasına imkan sağlayacağını söyledi. Ürün diğer zemin iyileştirme yöntemleri ile kıyaslandığında oldukça ekonomik olduğunu belirtti, Ancak, ekonomik olmasının dışında kurtaracağı canların değerinin herhangi bir bedel ile ölçülemeyeceğini de sözlerine ekledi. Doç. Dr. Avcı açıklamasının devamında malzemenin kullanımı hakkında bilgi verdi. Avcı, “Yapıların temellerden açacağımız küçük deliklerle çok rahat bir şekilde zemine enjekte edebileceğiz” diye aktardı.
Ürünün en büyük avantajının, mevcut yapıların zemininde de uygulanabilmesi olduğunu söyleyen Avcı; “Bordan ürettiğimiz malzemeyi enjekte ederek zemini tamamen katı bir forma getirmek istiyoruz ki depremlerdeki direnci arttırsın. Bir yapınız var ve deprem performansı iyi fakat zemin sıvılaşma riskinin bulunmasından dolayı yapıyı yıkmanıza gerek kalmayacak şekilde zeminin depreme dirençli hale getirebileceğini” ifadelerine yer verdi.
ABD’li ve Japon bilim insanlarının da dikkatini çekti
Uluslararası patent alan bor kökenli zemin enjeksiyon malzemesi ilk olarak önümüzdeki ay Gemlik’te seçilen seçkin pilot bölgesinde uygulanacağını söyleyen Avcı, malzemenin yurt dışından bilim insanlarının da dikkatini çektiğini belirtti. Avcı; “Bilim insanları ile görüşüyoruz onlarda kendi bölgelerinde uygulamak istiyorlar” şeklinde konuştu.