İzmit Belediye Başkanı Fatma Kaplan Hürriyet, Türkiye Belediyeler Birliği tarafından düzenlenen "Dinamik Nüfus ve Belediye Bütçeleri: Hizmet Yükü – Kaynak Dengesizliği ve Adil Finansman Modelleri Arayışı" çalıştayında konuştu. Hürriyet, "Kayıtlı Nüfusun Ötesinde: Sahada Yaşanan Hizmet Yükü – Kaynak Dengesizliği" panelinde, belediyelerin kayıtlı nüfusa göre fonlanmasının hizmet üretimini zorlaştırdığını vurguladı. Nüfusa göre yapılan pay dağılımındaki adaletsizliğin giderilmesi için kapsamlı bir kanun teklifi hazırladıklarını ve milletvekilleri aracılığıyla TBMM'ye sunulabileceğini ifade etti.

Gündüz Nüfusu Bir Milyonu Aşıyor

Başkan Hürriyet, konuşmasında Kocaeli'nin sanayinin merkezi olduğunu ve dinamik bir şehir yapısına sahip bulunduğunu belirtti. İzmit'in gündüzleri bir milyondan fazla insana hizmet verdiğini, ancak yerleşik nüfusun 380 bin olduğunu kaydetti. TÜİK'in 2024 verilerinin de bu durumu doğruladığını ifade eden Hürriyet, buna rağmen İller Bankası'ndan alınan payın hâlâ 380 bin nüfusa göre belirlendiğini söyledi. İller Bankası'ndan alınan 121 milyon liralık tutarın kişi başına 319 lira düştüğünü aktardı.

Hizmet Yükü ile Kaynak Arasında Büyük Uçurum

Hürriyet, gündüz toplanan çöp miktarının 8 bin 700 ton, gece toplananın ise 3 bin 200 ton olduğunu belirterek, bu rakamların gündüz-gece nüfus farkının boyutunu gösterdiğini vurguladı. Sosyal hizmet kapasitesinin her yıl arttığını, ancak pay artış hızının nüfus artış hızıyla uyumlu olmadığını dile getirdi. Enflasyon nedeniyle giderler artarken, merkezden gelen payların artışının yetersiz kaldığını ve bu durumun tüm belediyelerin sorunu olduğunu ifade etti.

Maliyetler Katlanarak Artıyor

2020 yılında temizlik işleri bütçesinin 6,5 milyon lira olduğunu, 2025 yılında bu rakamın 39 milyon liraya çıktığını aktaran Hürriyet, geçtiğimiz günlerde 49 milyon liralık yatırımla yeni temizlik araçları alındığını söyledi. Beş yıl önce 27 milyon liraya 71 kamyon alındığını, bugün ise 20 milyon liraya yalnızca 5 kamyon alınabildiğini belirtti. Vatandaşın her konuda belediyeden beklenti içinde olduğunu ve her yere yetişmek zorunda kalındığını kaydetti.

Merkez İlçe Olmanın Yükü

CHP'li belediyelerin önemli hizmetlerinden biri olan kreşlerden, artık sadece İzmit'ten değil, diğer ilçelerden gelen vatandaşların da faydalandığını ifade eden Hürriyet, en yoğun araç trafiğinin İzmit'te olduğunu ve en çok asfaltın İzmit'te yıprandığını söyledi. Adaletsiz gelir dağılımı olduğunda, merkez belediyelerin çok daha fazla etkilendiğini vurguladı.

Yasal Düzenleme İhtiyacı

Büyükşehirlerdeki ilçe belediyeleri açısından değerlendirilmesi gereken çok detay bulunduğunu belirten Hürriyet, parti farkından kaynaklanan adaletsiz uygulamalarla karşılaşıldığını ifade etti. Büyükşehirlere tanınan bazı imkânların ilçe belediyelerine kanuni olarak tanınmadığını örnek gösterdi. Sosyal tesis işletme konusunda yaşanan yasal sıkıntılar nedeniyle sürekli müfettiş trafiği ile karşı karşıya kalındığını ve çıkmaza girildiğini aktardı.

Küçük Bir Değişiklik Büyük Sorunları Çözecek

Hem büyükşehirler hem de ilçe belediyeleri özelinde, yetkiler açısından eşitsizlikler olduğunu dile getiren Hürriyet, ilgili kanun düzenlemelerinin yeniden ele alınması gerektiğini söyledi. Yapılacak küçük bir yasa değişikliğinin birçok sorunu çözeceğini belirtti. Belediye şirketinin birçok hizmeti zararına gerçekleştirdiğini, ürünleri piyasanın çok altında fiyattan sattığını ifade etti.

Eşitlik ve Gerçekçi Değerlendirme Beklentisi

Hizmet alanı büyüdükçe personel ihtiyacının arttığını ve SGK borçları gibi yeni yüklerin ortaya çıktığını aktaran Hürriyet, en büyük beklentilerinin eşitlik, adalet ve gerçekçi değerlendirmeler olduğunu vurguladı. Nüfusun 380 bin olmasına rağmen, kanunda daha yüksek bir kategoride göründüklerini, bu nedenle gece nüfusuna göre belirlenen bütçeyle, gündüz nüfusu çok daha yüksek bir şehre hizmet vermeye çalıştıklarını söyledi.

Her Belediye Kendi Gerçekleriyle Değerlendirilmeli

Tarım nüfusu, turizm nüfusu veya gündüz nüfusu yüksek belediyelerin koşullarının birbirinden farklı olduğunu belirten Hürriyet, her belediyeyi kendi gerçekleriyle değerlendiren bir kanuni düzenlemenin gerekliliğine işaret etti. Böylece kaynakların daha doğru kullanılabileceğini ve sürdürülebilir hizmet üretilebileceğini ifade etti.

Gerçekçi Bir Zemine Oturtulması Şart

Geçici çözümlerin kalıcı sorunlara dönüştüğünü vurgulayan Hürriyet, her il, ilçe ve beldenin kendi koşulları içinde gerçekçi şekilde değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. İzmir'deki bir ilçe belediyesi ile Kocaeli'deki bir ilçe belediyesinin durumunun tamamen farklı olduğunu belirterek, yasal düzenlemelerin gerçekçi bir zemine oturmasının şart olduğunun altını çizdi.