Türkiye Çocuklara Yeniden Özgürlük Vakfı, artan akran zorbalığı ve çocukların karıştığı şiddet vakalarına ilişkin yaptığı değerlendirmede, ağır cezaların değil erken müdahale ve destekleyici politikaların etkili olduğunu vurguladı.

İSTANBUL (İGFA) - Türkiye’de son yıllarda artan şiddet olayları ve akran zorbalığının ölümle sonuçlandığı vakalar, çocukların güvenli bir çevrede yaşama hakkının ciddi biçimde ihlal edildiğini ortaya koyuyor. Kamuoyunda yankı uyandıran Ahmet Minguzzi ve Atlas Çağatay vakaları, çocukların hem şiddetin mağduru hem de faili haline gelebildiği derin bir sistemsel soruna işaret ediyor.

Yaşanan olayların ardından kamuoyunda iki farklı yaklaşım öne çıkıyor. Bir kesim çocukların yaş ve gelişimsel özelliklerini göz ardı ederek daha ağır cezalar talep ederken, diğer kesim ise çocukların suça sürüklenmesinin ardındaki sosyal, ekonomik ve psikolojik nedenlerin ele alınması gerektiğini savunuyor. Türkiye Çocuklara Yeniden Özgürlük Vakfı’na göre, çözüm tartışmasının merkezinde çocuk suçluluğuna yol açan etkenlerin ve sorumluluk zincirinin doğru analiz edilmesi gerekiyor.

ARAŞTIRMALAR ÖNLEMENİN ETKİSİNİ GÖSTERİYOR

Vakfın yürüttüğü çalışmalar ve yayımladığı izleme-değerlendirme raporları, çocukların adalet sistemiyle karşılaşmadan desteklenebileceğini ortaya koyuyor. 2024–2025 Gençlik Merkezi Programı İzleme ve Değerlendirme Raporu’na göre, programa katılan ve riskli davranışlar sergileyen çocukların hiçbirinin program süresince çocuk adalet sistemine dâhil olmadığı belirtildi. Raporda ayrıca çocukların risk alma davranışlarında azalma, psikolojik dayanıklılıklarında ve sosyal destek algılarında ise anlamlı artışlar tespit edildi.

Öte yandan, çocukların özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı durumlarda hak ihlallerinin derinleştiğine dikkat çekiliyor. Vakfın çocuk mahpusların eğitim hakkına erişimini izleyen çalışmalarında, birçok çocuğun nitelikli eğitime ulaşamadığı ve bunun yeniden suça sürüklenme riskini artırdığı vurgulanıyor.

Türkiye Çocuklara Yeniden Özgürlük Vakfı, çocukların yalnızca “şiddet uygulayan bireyler” olarak etiketlenmesinin çözüm üretmediğini belirtiyor. Yoksulluk, ayrımcılık, eğitimden kopuş, aile içi şiddet, ihmal ve yetersiz sosyal destek mekanizmalarının çocukların suçla ilişkilenmesinde belirleyici rol oynadığına dikkat çekiliyor.

ÇÖZÜM: ERKEN MÜDAHALE VE ÇOK PAYDAŞLI MODELLER

Vakfa göre çocuklara yönelik şiddeti azaltmanın yolu, erken uyarı ve önleme mekanizmalarının güçlendirilmesinden geçiyor. Ailelerle birlikte yürütülen destekleyici çalışmalar, okullarda ve yerel düzeyde psikososyal hizmetlerin yaygınlaştırılması ve çocukların kendilerini güvende hissedecekleri alanlara erişiminin artırılması çözümün temel unsurları arasında yer alıyor. Türkiye Çocuklara Yeniden Özgürlük Vakfı, kamuoyunu ve karar alıcıları çocuklara yönelik şiddet karşısında cezalandırma refleksi yerine, çocuk hakları temelli ve önleyici politikalar geliştirmeye çağırarak, “Çocukları korumanın yolu onları cezalandırmak değil, desteklemekten geçiyor” mesajını verdi.

Türkiye Çocuklara Yeniden Özgürlük Vakfı'nın çocukların suça sürüklenmesini önlemeye yönelik araştırmanın detaylarına ulaşmak için tıklayabilirsiniz