Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB) Başkanı Erhan Topaç düzenlenen basın toplantısında sermaye piyasasının mevcut durumu ve aracı kurumlar ve portföy yönetim şirketlerinin üçüncü çeyrek verileri hakkında bilgi verirken, önümüzdeki dönemde sermaye piyasalarına ilişkin yorumlarını paylaştı.

?Sermaye piyasası şirketlere finansman sağlamaya devam ediyor?

Yılın ikinci yarısında yaşanan zor dönemi başarıyla atlattıklarını dile getiren Topaç, 2018 yılı boyunca özkaynak finansmanı yoluyla 14 milyar TL, borçlanma yoluyla 145 milyar TL kaynak oluşturduğunu belirtti. Yılın ikinci yarısında halka arzlar dursa da tahvil ihraçlarının devam ederek sermaye piyasasının şirketlere finansman sağlamayı sürdüğünün altını çizdi.

?İşlem yapan yatırımcı sayıları artıyor?

İkincil piyasa işlemleri hakkında detay veren Topaç, Borsa İstanbul?un dünyadaki en likit piyasalar arasında yer aldığını belirterek, pay piyasası işlemlerinin yılın ilk 9 ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 50 artarak 3 trilyon TL?ye çıktığını; 2017 yılında 250 bin kişi civarında olan işlem yapan aylık müşteri sayısının, Eylül ayında 350 bin kişiye kadar yükseldiğini söyledi.

Teknolojik gelişmelerin aracı kurumların iş modelini değiştirdiğini vurgulayan Birlik Başkanı Topaç, aracı kurumlarca yapılan işlemlerin yüzde 45?ü internet üzerinden yapıldığını, ilk defa derlenen verilere göre algoritmik/yüksek frekanslı işlemleri de içeren doğrudan piyasa erişimi, (DMA) işlemlerinin toplam işlem hacmindeki payı yüzde 11 olduğunu söyledi.

?Kaldıraçlı işlemler azalırken, VİOP işlemleri artıyor?

Topaç, türev piyasalar ilişkin ise ?yeni düzenlemelerle kaldıraçlı işlem hacmi daralırken, müşterilerin Borsa İstanbul?daki Vadeli İşlem ve Opsiyon Pazarında (VİOP) yöneldiği gözleniyor? yorumunda bulundu. Birlik verilerine göre VİOP?ta işlem yapan müşteri sayısı 2017 başında 8 bin 500 civarındayken, 2018 Eylül ayında 15 bin kişiye yükselirken; kaldıraçlı işlem yapan müşteri sayısı aynı dönemde 40 bin kişinin üzerinden, 5 bin kişi civarına indi.

?Aracı kurumların gelirleri çeşitleniyor?

Topaç, TSPB tarafından düzenli olarak derlenen sektörün finansal verileri hakkında bilgi verdi: ?Yakın zamanda sektörümüzün üçüncü çeyrek dönemine ilişkin verileri derledik. Aracı kurumlarımızın toplam geliri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 36 artarak yılın ilk 9 ayında 2,4 milyar TL?ye çıktı?.

Son dönemde aracı kurumların gelir çeşitliliğindeki artışı çok olumlu gördüklerini belirten Topaç, giderlerdeki artışın yüzde 13?te kalması ve artan faaliyet dışı finansal gelirleri sayesinde aracı kurum sektörü net kârının iki katına çıkarak 1,1 milyar TL olduğunu söyledi.

Kısa vadeli borçlanma araçları ve para piyasası fonlarında Eylül ve Ekim aylarında 9 milyar TL civarındaki net sermaye çıkışı gerçekleşti

Yapılan açıklamaya göre portföy yönetimi şirketlerince yönetilen tutar 2017 sonuna göre yüzde 8 artarak Eylül 2018?de 171 milyar TL?ye ulaşsa da fon büyüklüğündeki büyüme 2018 yılında yavaşladı. Yatırım fonlarında son dönemde yaşanan küçülmeye değinen Topaç, özellikle kısa vadeli borçlanma araçları ve para piyasası fonlarında Eylül ve Ekim aylarında 9 milyar TL civarındaki net sermaye çıkışında, Ağustos sonunda mevduat ve katılma hesaplarındaki stopaj avantajının etkili olduğunu düşündüklerini belirtti.

Sermaye piyasası derinleşiyor

Topaç, bu hafta içinde Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası (TKYB) tarafından tamamlanacak varlığa dayalı menkul kıymet ihracına ilişkin bilgi verdi. Birlik Başkanı bu gelişmenin, uluslararası sermaye piyasalarında yoğun olarak kullanılan menkul kıymetleştirme faaliyetlerinin ülkemizde de yaygınlaşması için önemli bir adım olduğunu kaydetti.

TKYB?nin, 4 bankanın bilançosunda yer alan konut kredilerini alacağını ifade eden TSPB Başkanı, bu kredilere dayanan varlığa dayalı menkul kıymetlerinin ihraç edileceğini belirtti. Bu kapsamda, finansal kuruluşların, likiditesi düşük varlıklarını menkul kıymetleştirmek suretiyle sermaye piyasalarımızdan fon sağlayabilme imkânları kolaylaştırıldığını vurgulayan Topaç, bu faaliyetlerin, sermaye piyasalarında işlem gören yatırım aracı sayı ve çeşidinde artışa katkıda bulunacağını ekledi.

İpotek Finansmanı Kuruluşu kurmalıyız

Bu vesileyle, Birliğin İpotek Finansmanı Kuruluşu önerisine de değinen Topaç, ?Bu konuda özelleşmiş, ölçek ekonomisine dayalı bir yapı ile kredilerin menkul kıymetleştirmesini sağlayacağımızı düşünüyoruz? dedi. Söz konusu kurumun ortaklık ve yönetim yapısının Türkiye finansal hizmetler sektöründeki meslek örgütlerinden olmasını önerdiklerini belirtti.