Mudanya, mübadelenin 103. yılında mübadil kentleri bir araya getirdi. "Aynı Evden, Ayrı Dünyalara" temasıyla düzenlenen anma etkinlikleri kapsamında Girit fotoğrafları sergisi açıldı, göç yollarında yaşamını yitirenler anısına denize karanfiller bırakıldı ve Girit Mahallesi'nde mübadeleyi anlatan bir tiyatro gösterimi sahnelendi. Mübadil kentlerin belediye başkanlarının katıldığı panelde ise Mudanya Belediye Başkanı Deniz Dalgıç'ın önerisiyle Mübadil Kentler Birliği kurulması çağrısı yapıldı.
Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi'nin 103. yıl dönümü, Mudanya Belediyesi tarafından düzenlenen etkinliklerle anıldı. Program, mübadil kentlerin belediye başkanlarını buluşturarak, mübadelenin kent hafızasındaki izlerini ve ortak geleceğe dair sorumlulukları masaya yatırdı.
Geniş Katılımlı Anma Töreni
30 Ocak 1923'te imzalanan mübadele sözleşmesinin yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen etkinliklere, Mudanya Belediye Başkanı Deniz Dalgıç ev sahipliği yaptı. Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, Kuşadası Belediye Başkanı Ömer Günel, Nilüfer Belediye Başkanı Şadi Özdemir, siyasi parti temsilcileri, mübadil dernekleri, akademisyenler ve vatandaşlar törene katıldı.
Mütareke Müze Evi önündeki törende, Lozan Mübadilleri Vakfı ile Türkiye'deki mübadil kuruluşları tarafından imzalanan 103. Yıl Bildirisi okundu. Ardından göç yollarında hayatını kaybedenler anısına denize kırmızı karanfiller bırakıldı.
Başkanlar Paneli ve Kurumsal İş Birliği Çağrısı
"Mübadeleyle Yüzleşen Kentler" başlıklı panelde konuşan Mudanya Belediye Başkanı Deniz Dalgıç, toplumsal hafızanın korunmasının önemine dikkat çekti. Türkiye'den göç eden mübadillere dair pek çok verinin kayıt altına alındığını, ancak sözlü tarih alanında önemli bir eksiklik bulunduğunu ifade etti.
Dalgıç, bu eksikliğin ancak ortak bir çabayla giderilebileceğini vurgulayarak somut adımlar atılması gerektiğini belirtti. Mübadil kentler arasında kurumsal bir iş birliği zemini oluşturulması önerisini dile getiren Dalgıç, Mübadil Kentler Ağı veya Birliği kurulmasının önemine işaret etti. Bu yapı aracılığıyla düzenli buluşmalar ve ortak projeler geliştirilebileceğini, ortak hafızanın canlandırılmasının gelecek kuşaklar için kritik olduğunu sözlerine ekledi.
Bozbey: "Atatürk En Büyük Göçmendir"
Bir mübadil torunu olduğunu ifade eden Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, mübadil derneklerinden anıları ve yaşanmışlıkları yazılı olarak kayıt altına almalarını istedi. Kendisinin de bir muhacir olduğunu söyleyen Bozbey, "Mustafa Kemal Atatürk bizim en büyük mübadil göçmenimizdir" dedi.
Günel: "Mudanya'da Evimde Gibi Hissettim"
Kuşadası Belediye Başkanı Ömer Günel ise mübadil kökenli bir kentten geldiğini ve Mudanya'da çok sıcak bir misafirperverlikle karşılaştığını belirtti. "Sanki Kuşadası'ndaymışım gibi bir hisse kapıldım" diyen Günel, yaşadığı kentin insanlarının kökenlerini ve duygularını bilmenin doğru yönetim için önemli olduğunu vurguladı.
Kültürel Etkinlikler ve Sergi
"Mübadele Kültürü" başlıklı oturumda Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ayşegül İnginar Kemaloğlu, yazar Saba Altınsay ve araştırmacı-yazar Raif Kaplanoğlu sözlü tarih çalışmalarını anlattı.
Etkinlikler kapsamında ayrıca Mudanya Belediyesi Tiyatro Topluluğu, göç edenlerin yaşadığı zorlukları Girit Mahallesi'nde bir performansla canlandırdı. Mübadiller anısına hazırlanan "1900'lü Yılların Başlarında Girit" fotoğraf sergisi de Cumhuriyet Galerisi'nde açıldı.